De storm

Op blote voeten rennen ze door het onweer, met een gezamenlijke goudgele doek over hun hoofden gespannen, die door de wind als een zeil wordt opgeblazen. Hij slaat zijn linkerarm om haar middel, zij houdt de doek met opgeheven arm vast en kijkt achterom - naar de plek waar net een bliksemflits de donkere hemel doorsnijdt. Haar witte gewaad is zo dun dat het tijdens het rennen bijna doorschijnend wappert; zijn lichaam blijft half in de schaduw, alleen zijn schouder en arm vangen het licht op. Cot bouwt het hele verhaal op rond dit ene moment: de race tegen de regen die nog niet valt. Het pad onder haar blote voeten licht helder op, alsof de zon nog een laatste venster heeft gevonden, terwijl links het struikgewas al in het donker verdwijnt. Je voelt de beweging letterlijk - het gebogen been van de jonge vrouw, de opgewirvelde steentjes op de grond, de sjaal die elk moment weg zou kunnen vliegen. En tegelijkertijd hangt er iets speels over de vlucht, bijna een glimlach: de twee vluchten niet voor gevaar, ze vluchten samen. Juist deze dubbelzinnigheid van dramatiek en lichtheid heeft het schilderij beroemd gemaakt, en het werkt ook in klein formaat verbazingwekkend goed.

Het geheel is uitgevoerd als druk op het doek ‘Leonardo’, 33 x 50 cm, gesatineerd - en dit oppervlak is hier bepalend. De lucht, die ruim twee derde van het oppervlak beslaat, is diepdonker; op een glanzend materiaal zou hij een spiegel worden, op mat papier een dood gat. De satijnglanslaag maakt er iets derds van: ze legt een zachte glans over het zwart, die meebeweegt als je erlangs loopt, zonder ooit een harde weerkaatsing te worden. Als je er recht voor staat, blijft de achtergrond fluweelzacht gesloten; als je opzij stapt, haalt het verstrooide licht het doek even uit de duisternis en laat het de nachtelijke hemel bijna ademen. Het gele doek daarentegen straalt uit zichzelf, alsof het de glans voor zichzelf heeft gepacht. De Noemi-lijst omlijst het doek, een smalle gouden lijst met een gedraaid ornament aan de buitenrand en een donkere patina op het profiel - hij slaat een brug naar het tijdperk waaruit het werk afkomstig is, zonder het kleine formaat te overweldigen. Het verraste me hoe verschillend de lijst en het schilderijoppervlak op hetzelfde licht reageren: het gepolijste ornament werpt blanke vonken, terwijl het doek er direct naast slechts zacht gloeit. Deze afwisseling van scherpe goudflitsen en matte nachtglans herhaalt aan de rand precies wat er in het motief gebeurt - en dat is geen geringe prestatie voor een lijst van slechts enkele centimeters breed.