Abstracte Vormen (alt): Vlak, lijn en zuivere geometrie

Abstracte vormen - dit omvat de gerichte compositie van geometrische vormen, maar ook van kleuren, lijnen en contrasten, die niet het doel van een representatieve voorstelling dienen. In tegenstelling tot de representatieve kunst, die tot het begin van de 20e eeuw overheersend was, gaat het er bij abstracte kunst om bewust geen associatie op te roepen met vertrouwde vormen, voorwerpen of levende wezens.

De Russische schilder Wassily Kandinsky is een van de belangrijkste vertegenwoordigers en mede-oprichters van de abstracte schilderkunst. Rond het jaar 1910 ontstond deze nieuwe kunstvorm en verspreidde zich snel in verschillende onafhankelijke bewegingen in Europa. Tot de belangrijkste kunstenaars van die tijd behoorden, naast Kandinsky, de Nederlandse kunstenaar Piet Mondriaan, de Fransman Robert Delaunay en de Hongaar László Moholy-Nagy. De Duitse kunstenaar Paul Klee, die bevriend was met Kandinsky, heeft ook talrijke kunstwerken gemaakt die in deze categorie worden ingedeeld.

De abstracte schilderkunst was toen, net als nu, omstreden, zelfs onder kunstenaars en kunsthistorici. Een wijdverbreid standpunt was dat alleen die werken kunst konden worden genoemd die een zekere vaardigheid, een scheppend of manueel talent veronderstelden. In 1957 werden door een aap geschilderde schilderijen tentoongesteld op een kunsttentoonstelling in Londen. Het feit dat de door mensen geschilderde werken niet te onderscheiden waren van die van de aap, leidde tot verhitte discussies. En toch hebben abstracte vormen hun eigen speciale charme. Ze zijn vrij te interpreteren en wekken zo unieke associaties bij de kijkers. Last but not least spreken de kunstwerken voor de tijd waarin ze werden gemaakt. De behoefte om geheel nieuwe verhalen te vertellen, om zich op een nieuwe manier uit te drukken, werd duidelijk gevormd door het modernisme, maar ook door de wereldoorlogen en de periode na de oorlog. Zo ontstond rond dezelfde tijd de eveneens schandalige atonale muziek van Arnold Schönberg.